Dziewięć organizacji związkowych działających w Kopalni Węgla Brunatnego Turów i Elektrowni Turów podpisało wspólne stanowisko w sprawie przyszłości kompleksu i subregionu. Związki deklarują udział w procesie transformacji, jednocześnie domagając się konkretnych inwestycji, ochrony miejsc pracy i udziału pracowników w decyzjach. Sam fakt, że tak szeroka reprezentacja załóg mówi dziś o transformacji jako o procesie, w którym chce uczestniczyć, jest ważnym rezultatem budowanego przez Komitet Transformacji Subregionu Turów dialogu.
Wspólny punkt wyjścia
Stanowisko kończy się zdaniem: „Transformacja – TAK, ale nie kosztem pracowników!”. Druga część tej deklaracji odpowiada naturalnej roli organizacji związkowych. Pierwsza pokazuje jednak, że rozmowa o przyszłości Turowa weszła w nowy etap.
Związki nie kwestionują samej potrzeby przygotowania regionu do zmian. Deklarują gotowość do rozmów o nowych technologiach, inwestycjach i kierunkach rozwoju. Oczekują jednak, że proces nie będzie prowadzony ponad głowami pracowników i nie rozpocznie się od likwidacji miejsc pracy bez przygotowanej alternatywy.
Komitet włącza kolejne środowiska
Komitet Transformacji Subregionu Turów stopniowo poszerza grono uczestników rozmowy o przyszłości regionu. Wiosną do jego prac dołączały kolejne instytucje i organizacje. Kolejnym krokiem była wrześniowa konferencja „Turów Przyszłości” w Łagowie, podczas której prezes PGE zadeklarował włączenie spółki w prace Komitetu. Przy jednym stole zaczynają spotykać się samorządy, strona pracownicza, biznes, eksperci i właściciel kompleksu.
Dla Komitetu, którego deklarowanym zadaniem jest integrowanie interesariuszy wokół przygotowania subregionu do zmian, wspólne stanowisko dziewięciu organizacji związkowych jest wymiernym potwierdzeniem, że dialog obejmuje również grupę bezpośrednio zależną od przyszłości kopalni i elektrowni.
Warunki związków: inwestycje i gwarancje
Otwarcie na rozmowę nie oznacza jednak bezwarunkowej zgody na każdy scenariusz. Związki podkreślają, że transformacja nie może polegać na likwidowaniu obecnych miejsc pracy w zamian za obietnice inwestycji, które miałyby pojawić się dopiero w przyszłości.
Oczekują konkretnych projektów, stabilnych i godnych miejsc pracy oraz gwarancji dla wszystkich pracowników. Sprzeciwiają się również rozwiązaniom polegającym na dzieleniu załogi, wydzielaniu części działalności lub pozornym obniżaniu kosztów kosztem warunków zatrudnienia.
Najważniejszym kryterium powodzenia transformacji będzie dla strony społecznej kolejność działań: nowe inwestycje powinny pojawiać się zanim obecny model gospodarczy zacznie tracić miejsca pracy.
Turów to więcej niż dwa zakłady
Związki przypominają, że znaczenie kompleksu nie kończy się na kopalni i elektrowni. Wokół obu zakładów przez dziesięciolecia powstała sieć firm, usług, kompetencji i lokalnych zależności gospodarczych. Stawką jest struktura gospodarcza całego subregionu. Programy przekwalifikowania mogą pomóc pracownikom w zmianie zawodu, ale nie zastąpią przedsiębiorstw, które będą gotowe ich zatrudnić. Z kolei nawet dobrze zaplanowane inwestycje potrzebują czasu, zanim zaczną tworzyć miejsca pracy.
Od deklaracji do planu
Najbliższy etap pokaże więc, czy poszerzający się dialog da się przełożyć na wspólny plan działania. Związki zapowiadają udział na każdym etapie procesu transformacji. PGE deklaruje włączenie się w prace Komitetu. Samorządy zabiegają o instrumenty, które pozwolą finansować nowe inwestycje w regionie.
Jeszcze kilka miesięcy temu największym problemem było zebranie wszystkich najważniejszych stron przy jednym stole. Dziś ten stół jest wyraźnie szerszy. To nie rozwiązuje sporów o terminy, inwestycje czy gwarancje dla pracowników, ale pozwala je prowadzić w jednym procesie, a nie w kilku równoległych konfliktach.
Teraz pozostaje dopilnować, aby deklaracje każdej ze stron zostały przełożone na decyzje. Innymi słowy – „tylko” trzymać wszystkich za słowo.
Dziewięć organizacji podpisało stanowisko
Pod wspólnym dokumentem podpisały się: NSZZ „Solidarność” KWB Turów, KM NSZZ „Solidarność 80” KWB Turów, ZZ KADRA Turów, Związek Zawodowy Pracowników PGE KWB Turów, OM NSZZ „Solidarność” przy Elektrowni Turów, ZZIT OM w Elektrowni Turów, MOZ PRC w Elektrowni Turów, NSZZ „PRT” w Elektrowni Turów oraz NZZG KWB Turów.
