Blisko 500 przedstawicieli samorządów z całej Polski spotka się 16–17 września w Warszawie podczas 6. Forum Miasteczek Polskich. Wydarzenie będzie poświęcone najważniejszym wyzwaniom stojącym dziś przed małymi i średnimi miastami oraz gminami. W programie znalazły się trzy sesje plenarne i ponad 20 paneli tematycznych, obejmujących zarówno finanse jednostek samorządu terytorialnego i inwestycje, jak i kwestie bezpieczeństwa, infrastruktury czy transformacji energetycznej.
Forum ma być przede wszystkim miejscem praktycznej wymiany doświadczeń między samorządami, administracją publiczną, instytucjami finansującymi inwestycje, środowiskiem naukowym i biznesem. Wśród tematów tegorocznej edycji znalazły się m.in. finanse JST, ochrona ludności i obrona cywilna, cyberbezpieczeństwo, gospodarka odpadami, transport, mieszkalnictwo, depopulacja oraz wykorzystanie środków unijnych. W debatach mają uczestniczyć przedstawiciele ministerstw, URE, NFOŚiGW, NASK, Rządowego Centrum Bezpieczeństwa czy Komendy Głównej PSP. Taki przekrój uczestników pokazuje, że Forum wychodzi poza klasyczną dyskusję o administracji lokalnej i coraz wyraźniej koncentruje się na odporności oraz zdolności inwestycyjnej gmin.
Energetyka coraz wyżej na samorządowej agendzie
Jednym z mocniejszych punktów programu będzie blok poświęcony energetyce i OZE. Samorządowcy mają rozmawiać o kosztach energii, lokalnej samowystarczalności energetycznej oraz o tym, jak inwestycje w odnawialne źródła mogą wspierać rozwój gmin, a nie być wyłącznie przedsięwzięciami realizowanymi na ich terenie.
Temu zagadnieniu poświęcony będzie panel „Jak lokalne społeczności mogą skorzystać na inwestycjach OZE w nowych realiach planistycznych – rozmowa o najlepszych praktykach”. W dyskusji wezmą udział przedstawiciele administracji centralnej, NFOŚiGW, samorządów, branży energetycznej oraz eksperci od planowania przestrzennego. W panelu mają uczestniczyć m.in. Tomasz Drzał, prezes zarządu Krajowej Izby Klastrów Energii i OZE, reprezentujący środowisko skupione wokół energetyki rozproszonej i klastrów energii, Tomasz Miler, prezes Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Gryfinie, Łukasz Tomaszewski, dyrektor Departamentu Odnawialnych Źródeł Energii w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Bogdan Pomianek z MRiRW, Arkadiusz Sekściński z Green Transition Hub, Anna Trudzik z NFOŚiGW oraz przedstawiciele branży energetycznej i eksperci od planowania przestrzennego. Dyskusję poprowadzi dr inż. Artur Halibina z AGH.
Debata ma dotyczyć nie tylko lokalizacji nowych farm fotowoltaicznych czy wiatrowych, lecz także przyłączeń do sieci, planowania przestrzennego, finansowania, dialogu z mieszkańcami oraz – co dla samorządów może być najważniejsze – tego, jaka część gospodarczych i energetycznych korzyści z nowych inwestycji pozostanie w samej gminie.
Najważniejsze pytanie: co zostaje w gminie?
Dla samorządów najważniejsza może być właśnie odpowiedź na to pytanie. Podatki od instalacji to tylko jeden z możliwych efektów. Klastry energii, lokalne umowy na zakup energii, zasilanie infrastruktury komunalnej czy współpraca z miejscowym biznesem mogą sprawić, że OZE stanie się częścią strategii rozwoju, a nie wyłącznie inwestycją zewnętrznego podmiotu.
Prawdopodobnie wokół tego będzie przebiegała najciekawsza część dyskusji: jak przejść od modelu „farma stoi w gminie” do modelu, w którym gmina i jej mieszkańcy rzeczywiście uczestniczą w transformacji energetycznej i odnoszą z niej mierzalne korzyści.
