Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) uruchomiła nowy nabór wniosków w ramach unijnego instrumentu finansowego „Łącząc Europę” (Connecting Europe Facility – CEF), dedykowany sektorowi energetycznemu. Do rozdysponowania jest 150 mln euro, które mają wesprzeć projekty wzmacniające integrację odnawialnych źródeł energii z europejskim systemem elektroenergetycznym.
Energia odnawialna – wspólnota interesów
Ogłoszony nabór dotyczy wyłącznie projektów, które przekraczają granice państw członkowskich lub mają bezpośredni wpływ na ich wzajemne połączenia energetyczne. Środki można pozyskać zarówno na studia wykonalności, jak i na konkretne prace infrastrukturalne dotyczące projektów o charakterze transgranicznym.
W ramach aktualnego rozdania dostępne są dwa nabory:
- CEF-E-2026-CBRENEW-STUDIES – dla projektów przygotowawczych i dokumentacyjnych,
- CEF-E-2026-CBRENEW-WORKS – dla projektów infrastrukturalnych, które są gotowe do fazy realizacyjnej.
Termin składania wniosków upływa 12 marca 2026 r.
Integracja OZE z systemem europejskim
Rozproszenie lokalnych źródeł bez odpowiednich połączeń transgranicznych prowadzi do zjawisk takich jak przeciążenia sieci, ujemne ceny energii czy ograniczenia generacji. Jak podkreśla Komisja, tylko odpowiednio skoordynowany rozwój infrastruktury przesyłowej i wytwórczej może zapewnić realną dekarbonizację przy utrzymaniu bezpieczeństwa energetycznego i efektywności rynkowej. Dotyczy to w szczególności dużych projektów offshore, inwestycji w magazynowanie energii o znaczeniu regionalnym oraz wspólnych inwestycji w elektroenergetyczne huby przesyłowe.
CEF Energy: finansowanie zorientowane na efekt systemowy
CEF Energy to komponent programu „Łącząc Europę”, ukierunkowany na rozwój infrastruktury energetycznej w Unii Europejskiej.
Najważniejszym kryterium pozostaje charakter transgraniczny – finansowanie jest kierowane tylko tam, gdzie projekt ma znaczenie wykraczające poza granice jednego państwa członkowskiego lub dotyczy bezpośrednio połączeń międzysystemowych.
Dofinansowanie także dla prac studialnych
W tegorocznej edycji naboru funkcjonuje osobny komponent dla projektów w fazie przygotowawczej. To ważne, zwłaszcza w przypadku projektów o wysokim stopniu złożoności technicznej, regulacyjnej i środowiskowej, które wymagają wieloletniego przygotowania przed przejściem do fazy inwestycyjnej. Komisja Europejska nie oczekuje więc wyłącznie gotowych do realizacji przedsięwzięć – wspiera także te, które mają potencjał do generowania efektów systemowych w przyszłości.
Polska w europejskiej sieci – ambicje kontra rzeczywistość
Z perspektywy Polski nabór otwiera szereg możliwości – ale jednocześnie ujawnia słabości. Krajowy system elektroenergetyczny jest coraz bardziej obciążony wzrostem mocy z OZE, zwłaszcza z fotowoltaiki. Problemy z przyłączeniami, brak elastyczności i niedostateczny rozwój transgranicznych połączeń przesyłowych ograniczają możliwości dalszego wzrostu udziału źródeł odnawialnych w miksie. Oznacza to, że bez udziału w projektach o charakterze regionalnym Polska będzie coraz bardziej ograniczona technicznie w dalszej integracji OZE. Udział w naborach CEF wymaga jednak gotowych koncepcji i sprawnych struktur instytucjonalnych oraz zdolności do współpracy z partnerami z innych państw członkowskich.
Nabory CEF
Finansowanie ze środków CEF daje możliwość pokrycia części kosztów inwestycji czy prac studialnych. Projekty dofinansowane w ramach „Łącząc Europę” automatycznie zyskują status inicjatyw o znaczeniu unijnym i ułatwiają uzgodnienia transgraniczne, dostęp do kolejnych instrumentów finansowych oraz tworzą ścieżkę do wdrożenia w ramach planowania infrastrukturalnego na poziomie UE.
Termin, dokumentacja, procedura
Wnioski w obu naborach – CEF-E-2026-CBRENEW-STUDIES oraz CEF-E-2026-CBRENEW-WORKS – można składać do 12 marca 2026 roku. Szczegóły dotyczące kryteriów, dokumentacji aplikacyjnej oraz zakresu kwalifikowalnych kosztów dostępne są na stronie CINEA:
