W czasach, gdy „polski samochód elektryczny” brzmi bardziej jak hasło wyborcze niż faktyczny projekt inżynieryjny, a narodowa duma technologiczna zatrzymała się na wizualizacjach i obietnicach, jeden człowiek wyłamał się z systemowej bezwładności. Albert Gryszczuk – kierowca rajdowy, innowator i przedsiębiorca – bez udziału wielkich pieniędzy publicznych, medialnych kampanii czy politycznego parasola, zbudował coś, co w Polsce miało być niemożliwe.
eVanPL – zaprojektowany od zera elektryczny samochód dostawczy – nie tylko istnieje, ale działa, jeździ i jest gotowy do produkcji seryjnej. Historia tego pojazdu to historia mentalnego przełomu – zerwania z myśleniem, że w Polsce się nie da. To opowieść o kulturze tworzenia, która nie potrzebuje zgody systemu, by robić swoje, bo technologia to nie granty i przetargi, tylko kompetencje, pasja i determinacja. Albert Gryszczuk miał to wszystko – i jeszcze więcej.
Dakar źródłem technologicznego myślenia
Zanim pojawił się pomysł eVanPL, był Dakar – najbardziej ekstremalny rajd świata. To tam Gryszczuk nauczył się, czym naprawdę jest niezawodność, odporność i techniczne myślenie. Na pustyni nie ma miejsca na teorie, slajdy czy spin doktorów. Tam każda śruba musi być na miejscu, każdy system musi działać, a decyzje podejmuje się pod presją i w tempie, które nie wybacza błędów. I właśnie tam, w piasku i kurzu, zrodziło się myślenie, które po kilku latach zaowocowało stworzeniem eVanPL.
Dakar był nie tylko sportową przygodą, był momentem przełomu. Gdy Gryszczuk sprzedał dom, by móc wystartować w rajdzie, podjął największe ryzyko w życiu. Obiecał żonie, że wszystko odbuduje – i słowa dotrzymał. Zyskał jednak coś więcej: doświadczenie, które za parę lat pozwoli mu myśleć o pojeździe elektrycznym jako o narzędziu, które musi przetrwać najtrudniejsze warunki. To myślenie przeniósł potem do kopalń, a następnie – na ulice.
Od rajdów do przemysłu
Nie każdy kierowca staje się wizjonerem, nie każdy wizjoner buduje firmę, a jeszcze mniej ludzi potrafi połączyć oba światy w realny produkt. Albert Gryszczuk zrobił to wszystko. Z setkami rajdów na koncie i patentowym doświadczeniem z rynku amerykańskiego, miał unikalną perspektywę. Wiedział, że technologia ma sens tylko wtedy, gdy służy użytkownikowi – działa niezawodnie, kosztuje rozsądnie i można ją serwisować w warunkach codziennej eksploatacji. To była wiedza wyniesiona z piachu, potu i stali.
Już jako właściciel Innovation AG, Albert Gryszczuk rozpoczął prace nad technologią elektromobilną w Polsce. Nie chciał kopiować zagranicznych rozwiązań ani czekać na licencje. Od początku celem było stworzenie czegoś własnego – systemu, który będzie niezależny, skalowalny i w pełni kontrolowalny. Dla niego innowacja to nie prezentacja – to gotowy pojazd, który da się uruchomić zimą, załadować i wysłać w trasę.
Kopalnie jako laboratorium – pierwsze elektryki pod ziemią
Zanim eVanPL wyjechał na drogi, jego przodkowie trafili pod ziemię. Współpraca z KGHM i konwersje Land Roverów na pojazdy elektryczne do pracy w kopalniach to pierwszy praktyczny poligon doświadczalny dla zespołu Gryszczuka. Elektryczne auta w takim środowisku to konieczność, bo spalinowe silniki oznaczają dodatkowe zużycie tlenu i niepotrzebne zagrożenia.
To właśnie tam powstawały pierwsze rozwiązania, które później znalazły się w eVanPL: przemyślana architektura systemów, efektywna bateria, wytrzymała konstrukcja. Testy nie odbywały się w laboratorium, ale w realnym środowisku pracy – i to dało zespołowi doświadczenie, którego nie da się kupić ani wyczytać z podręcznika. Polskie warunki – kopalnie, mróz, sól – stały się najlepszym możliwym testem wytrzymałości.
Samochód dostawczy – chłodna kalkulacja
W świecie motoryzacji dominuje obsesja na punkcie SUV-ów i „luksusowych” elektryków, które często są bardziej modą niż odpowiedzią na realne potrzeby. Albert Gryszczuk postawił na coś innego – na samochód dostawczy, który nie musi się podobać, ale ma działać, oszczędzać i wytrzymać tysiące kilometrów. eVanPL powstał z myślą o codziennej pracy w firmach logistycznych i serwisowych, gdzie liczy się nie wygląd, ale wydajność i koszt.
Zasięg ponad 600 km, zużycie energii porównywalne z lekkimi osobówkami, niższe koszty serwisu i modularna budowa – to konkretne decyzje projektowe, wynikające z analizy rynku. Dostawczak ma sens, bo realnie ogranicza wydatki, a skoro elektryki są tańsze w utrzymaniu i nie potrzebują paliwa, ich opłacalność staje się oczywista.
Technologia z Polski – platforma Eagle i system EVACT
Sercem eVanPL jest autorska platforma Eagle – zaprojektowana w Polsce od zera. To nowoczesna konstrukcja zoptymalizowana pod kątem masy, sztywności i bezpieczeństwa. Całość przemyślana została tak, by w przyszłości móc stworzyć na tej bazie całą rodzinę pojazdów.
Prawdziwą dumą projektu jest system EVACT – niezależny mózg pojazdu, od hardware’u po software. Żadnych gotowych chińskich czy amerykańskich rozwiązań, żadnych luk bezpieczeństwa, żadnych obcych serwerów. Każda linijka kodu powstała w Polsce, każdy komponent został przetestowany w ekstremalnych warunkach. To nie tylko przewaga techniczna, ale i geopolityczna – bo w świecie, gdzie dane są nowym polem bitwy, kontrola nad technologią to kwestia bezpieczeństwa narodowego.
Przewaga w liczbach
eVanPL nie potrzebuje narracyjnego wsparcia. Liczby mówią same za siebie. Zbudowany w ciągu kilku lat za 50 mln złotych działa, jeździ, przechodzi testy i jest gotowy do wdrożenia. Izera – z ponad 620 mln zł na koncie – wciąż pozostaje w fazie koncepcji. Różnica jest jasna: jeden projekt stawia na realne działanie, drugi – na pozory.
Nie chodzi tu o ideologiczne spory, ale o logikę. eVanPL to przykład, że w Polsce można zbudować coś nowoczesnego, jeśli nie czeka się na pozwolenie, tylko robi swoje. Jeśli pojawi się właściwy inwestor – może to być projekt, który nie tylko zasili polskie drogi, ale i podbije rynki zagraniczne.
Albo zbudujemy własne technologie, albo zostaniemy montownią
eVanPL nie jest tylko samochodem. To dowód, że Polska potrafi. To pojazd, który ma realną wartość rynkową, funkcjonalność i technologiczną głębię. Ale to także pytanie skierowane do nas wszystkich: czy jesteśmy gotowi wspierać takich ludzi i takie projekty? Czy wolimy wciąż czekać na decyzje „z góry”, czy może zaczniemy działać oddolnie – z odwagą, odpowiedzialnością i wiarą w polski potencjał?
Albert Gryszczuk pokazał, że można. Teraz czas, by ktoś mu na to odpowiedział.
